Beschermde gebieden en het PZ-plantenpaspoort
Gepubliceerd: · Laatst bijgewerkt:
Een beschermd gebied is een deel van de EU zonder een quarantaineorganisme dat elders in de Unie wel voorkomt. Bepaalde planten die er worden binnengebracht of daarbinnen worden verplaatst, zoals een appelboom bestemd voor een gebied dat tegen bacterievuur is beschermd, hebben een plantenpaspoort nodig met de vermelding "PZ" en, onder de titel, de naam of code van het plaagorganisme.
Wat is een beschermd gebied?
- Een beschermd gebied is een lidstaat, of een deel daarvan, waar een quarantaineorganisme dat elders in de EU voorkomt niet aanwezig is. De Commissie kan een beschermd gebied erkennen op verzoek van die lidstaat. Bij dat verzoek horen kaarten van de grenzen en ten minste drie jaar aan onderzoeken die aantonen dat het plaagorganisme afwezig is (Verordening (EU) 2016/2031, art. 32, leden 1 en 4).
- Het plaagorganisme mag niet in het gebied worden binnengebracht, er niet binnen worden verplaatst en er niet worden gehouden, vermeerderd of vrijgelaten (art. 32, lid 2).
- De Commissie kan ook een tijdelijk beschermd gebied erkennen, op basis van ten minste één jaar aan onderzoeken. Dat geldt hoogstens drie jaar en vervalt daarna automatisch (art. 32, lid 6).
- De lijst van beschermde gebieden, hun plaagorganismen en een code voor elk plaagorganisme staat in bijlage III van Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072 (art. 32, lid 3). Elke lidstaat publiceert daarnaast de grenzen van zijn beschermde gebieden, met kaarten, op de officiële website van zijn fytosanitaire autoriteit (art. 32, lid 7).
Het overzicht van de Europese Commissie zelf: Beschermde gebieden, op de fytosanitaire pagina's van de Commissie, in het Engels
Wanneer heb je een PZ-paspoort nodig?
- Wanneer bepaalde planten, plantaardige producten of andere materialen in bepaalde beschermde gebieden worden binnengebracht of daarbinnen worden verplaatst: dan hebben ze een plantenpaspoort nodig (art. 80). Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072 somt ze op in bijlage XIV, en dat paspoort draagt de vermelding "PZ" (art. 14).
- Bijlage X van diezelfde Verordening koppelt die planten aan de betrokken beschermde gebieden en aan de bijzondere voorschriften waaraan ze daar moeten voldoen, zoals afkomstig zijn uit een gebied dat vrij van het plaagorganisme is bevonden.
- Of een paspoort "PZ" moet vermelden, hangt dus af van zowel de plant als de bestemming: een appelboom die naar een gebied gaat dat tegen bacterievuur is beschermd, heeft er een nodig, maar dezelfde boom die ergens anders heen gaat niet.
- Planten die rechtstreeks aan een eindgebruiker worden geleverd, zoals een hobbytuinder, hebben normaal gesproken geen plantenpaspoort nodig. Die uitzondering geldt niet voor planten die een PZ-paspoort nodig hebben (art. 81, lid 1, onder b), en ook niet voor planten die op afstand worden verkocht, zoals online (art. 81, lid 1, onder a).
Wat verandert er op een PZ-label?
Drie dingen, terwijl de EU-vlag en de vier elementen blijven zoals op elk ander plantenpaspoort (Verordening (EU) 2016/2031, bijlage VII, deel B; Uitvoeringsverordening (EU) 2017/2313, bijlage, deel B):
- De titel in de rechterbovenhoek luidt "Plant Passport – PZ", in het Engels. Hij mag daarnaast in één andere EU-taal staan, vooraan en gescheiden door een schuine streep: "Passaporto delle piante – PZ / Plant Passport – PZ".
- Direct onder de titel staat de wetenschappelijke naam van het ZP-quarantaineorganisme, of de code die bijlage III eraan geeft, zoals ERWIAM voor Erwinia amylovora. Gelden er meerdere plaagorganismen, dan wordt elk ervan vermeld.
- D geeft nog steeds het land van oorsprong. Alleen als een PZ-paspoort een eerder paspoort vervangt, vermeldt D ook het registratienummer van wie het oorspronkelijke paspoort heeft afgegeven (art. 93).
De codes in bijlage III zijn EPPO-codes, die je kunt opzoeken: ERWIAM in de EPPO Global Database
Wat A, B, C en D betekenen, en de andere versies van het label: Het label lezen, deel voor deel
Welke beschermde gebieden zijn belangrijk voor kwekers in Italië?
Drie vermeldingen uit bijlage III van Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072, geconsolideerde tekst van 15 oktober 2026, met elk plaagorganisme precies zoals de bijlage het schrijft:
- Erwinia amylovora (Burrill) Winslow et al. (ERWIAM): Italië heeft eigen beschermde gebieden voor deze bacterie, die bacterievuur veroorzaakt: Abruzzen, Apulië, Basilicata, Calabrië, Lazio, Molise, Sardinië en Umbrië, en Campanië, Lombardije, Marche, Sicilië, Toscane en Veneto, met uitzondering van de provincies en gemeenten die de bijlage noemt. Ook Estland, Letland en Finland zijn er beschermde gebieden voor, net als Spanje en Litouwen, met uitzonderingen. Planten en levend stuifmeel voor bestuiving van Amelanchier, Chaenomeles, Cotoneaster, Crataegus, Cydonia, Eriobotrya, Malus, Mespilus, Photinia davidiana, Pyracantha, Pyrus en Sorbus, met uitzondering van vruchten en zaden (bijlage X, punt 9).
- Paysandisia archon (Burmeister) (PAYSAR): Ierland, Malta en het Verenigd Koninkrijk (Noord-Ierland). Voor opplant bestemde palmen met een stamdiameter aan de voet van meer dan 5 cm, van Brahea, Butia, Chamaerops, Jubaea, Livistona, Phoenix, Sabal, Syagrus, Trachycarpus, Trithrinax en Washingtonia (bijlage X, punt 30).
- Viteus vitifoliae (Fitch) (VITEVI): Cyprus. Planten van Vitis, met uitzondering van vruchten en zaden (bijlage X, punt 10).
De Verordening wordt vaak gewijzigd en bijlage III gaat tot op het niveau van afzonderlijke gemeenten. Controleer dus de actuele versie, en de grenzen die je fytosanitaire dienst publiceert, voordat je op een vermelding vertrouwt. Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072, geconsolideerde tekst van 15 oktober 2026, op EUR-Lex
PZ-paspoorten afgeven
FloraPass drukt PZ-paspoorten af: voeg het plaagorganisme van het beschermde gebied toe met de wetenschappelijke naam of de EPPO-code, en het komt op de regel onder "Plant Passport – PZ", als PDF of op thermische labelprinters.
PZ-paspoorten en andere labels in FloraPass
Planten ontvangen en twijfel je over het paspoort? Een ontvangen paspoort controleren