Plantenpaspoort of fytosanitair certificaat? Welke je nodig hebt
Gepubliceerd: · Laatst bijgewerkt:
Een plantenpaspoort is het etiket voor het verkeer van planten binnen de EU. Een fytosanitair certificaat is het document om planten de EU binnen te brengen, of om ze naar een land buiten de EU te sturen dat erom vraagt. Een erkende kweker of handelaar geeft het paspoort af; een overheidsdienst voor plantgezondheid geeft het certificaat af. Deze gids zet ze naast elkaar en behandelt daarna ingevoerde planten en het Verenigd Koninkrijk.
De gids legt Verordening (EU) 2016/2031 in gewone woorden uit en is geen juridisch advies: neem voor een concrete zending contact op met je fytosanitaire dienst. Verordening (EU) 2016/2031, geconsolideerde tekst van 6 juli 2026, op EUR-Lex
Waarvoor dient een plantenpaspoort?
- Voor het verkeer van planten binnen de EU. Een plantenpaspoort is een officieel etiket voor het verkeer van planten, plantaardige producten en andere materialen binnen de Unie en, waar van toepassing, naar en binnen beschermde gebieden (Verordening (EU) 2016/2031, art. 78).
- Het is vereist voor alle voor opplant bestemde planten behalve zaden, en voor de andere planten, plantaardige producten en materialen in bijlage XIII van Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072 (art. 79, lid 1).
- Erkende marktdeelnemers geven het af, onder toezicht van de bevoegde autoriteiten, en alleen voor de planten waarvoor zij verantwoordelijk zijn (art. 84, lid 1). In de praktijk is dat de kweker of handelaar die een machtiging van zijn fytosanitaire dienst heeft. Ook de bevoegde autoriteit kan er een afgeven (art. 84, lid 2).
- Planten die rechtstreeks aan een eindgebruiker worden geleverd, zoals een hobbytuinder, hebben geen paspoort nodig, tenzij ze op afstand worden verkocht, bijvoorbeeld online, of een paspoort voor een beschermd gebied nodig hebben (art. 81).
Welke planten er een nodig hebben, en wanneer het niet nodig is: Heb ik een plantenpaspoort nodig? Wanneer de EU het verplicht stelt
Wat er op het label staat, deel voor deel: Het label lezen, deel voor deel
Planten die naar een beschermd gebied gaan: Beschermde gebieden en het PZ-plantenpaspoort
Waarvoor dient een fytosanitair certificaat?
Voor planten die de buitengrens van de EU overschrijden, in beide richtingen. Het is een document en geen etiket, en het wordt altijd afgegeven door een overheidsinstantie, nooit door het bedrijf dat de planten verstuurt.
De EU in:
- Het certificaat wordt afgegeven door de plantenziektekundige dienst van het land buiten de EU waar de planten vandaan komen. Het verklaart dat ze vrij zijn van EU-quarantaineorganismen en aan de andere invoervoorschriften van de EU voldoen (art. 71, lid 1, en art. 76, lid 3).
- Het moet zijn opgesteld in ten minste één officiële EU-taal, gericht zijn aan de plantenziektekundige dienst van een lidstaat en zijn afgegeven ten hoogste 14 dagen voordat de planten dat land verlieten (art. 76, lid 2).
- Uit landen buiten de EU, behalve Zwitserland, heeft bijna elke plant er een nodig. Deel C van bijlage XI van Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072 noemt de planten die er uit geen enkel land een nodig hebben: verse of gedroogde ananassen, kokosnoten, bananen en dadels, en doerians (art. 11, lid 2).
Welke planten er een nodig hebben, in bijlage XI: Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072, geconsolideerde tekst van 15 oktober 2026, op EUR-Lex
De EU uit:
- Als de invoervoorschriften van het land van bestemming erom vragen, geeft de bevoegde autoriteit een fytosanitair uitvoercertificaat af, op verzoek van de professionele marktdeelnemer (art. 100, lid 1).
- De marktdeelnemer moet in het officiële register van professionele marktdeelnemers staan en de planten onder zijn beheer hebben, en de planten moeten aan de voorschriften van het land van bestemming voldoen. De autoriteit mag de afgifte aan niemand anders overdragen (art. 100, lid 1).
- In Italië geven de regionale fytosanitaire diensten de uitvoercertificaten af (D.Lgs. 19/2021, art. 6, lid 3, onder n), en het register is het RUOP.
- Een plantenpaspoort vervangt het niet. Hooguit is het een van de bewijsstukken: de autoriteit mag zich baseren op een paspoort dat de resultaten van inspecties door de autoriteit zelf bevestigt (art. 100, lid 2, onder c).
- Planten die van buiten de EU kwamen en de EU ongewijzigd weer verlaten, krijgen waar mogelijk een fytosanitair certificaat voor wederuitvoer (art. 101). Worden planten uitgevoerd vanuit een andere lidstaat dan die waar ze zijn geteeld, geproduceerd, opgeslagen of verwerkt, dan geeft die lidstaat op verzoek van de marktdeelnemer een pre-uitvoercertificaat af als basis voor het uitvoercertificaat (art. 102).
Wie zich in het RUOP moet laten registreren, en hoe: De RUOP-code: het Italiaanse register van professionele marktdeelnemers
Waarin verschillen ze?
In wie ze afgeeft en waar ze gelden: het paspoort is het eigen etiket van de kweker voor de handel binnen de EU, het certificaat is een document van een autoriteit voor de handel over de EU-grens.
| Plantenpaspoort | Fytosanitair certificaat | |
|---|---|---|
| Wat het is | Een officieel etiket (art. 78) | Een officieel document dat met de zending meereist (art. 71 en 100) |
| Afgegeven door | De erkende marktdeelnemer: in de praktijk de kweker of handelaar (art. 84) | De EU in: de plantenziektekundige dienst van het land van uitvoer. De EU uit: de bevoegde autoriteit (art. 76 en 100) |
| Geldt voor | Verkeer binnen de EU en, met een paspoort voor beschermde gebieden, naar en binnen beschermde gebieden (art. 78 en 80) | Binnenbrengen in de EU, of uitvoer naar een land dat erom vraagt (art. 71 en 100) |
| Niet nodig | Bij rechtstreekse levering aan eindgebruikers, behalve op afstand en voor beschermde gebieden (art. 81) | Voor de vijf vruchten in deel C van bijlage XI, en naar landen die er niet om vragen (art. 100) |
Hebben ingevoerde planten een plantenpaspoort nodig om verder te gaan?
- Ja, als het planten zijn die binnen de EU een paspoort nodig hebben. Zodra de officiële controles bij het binnenbrengen met goed gevolg zijn uitgevoerd en uitwijzen dat de planten aan de voorschriften voor een paspoort voldoen, wordt het paspoort afgegeven en vervangt het het fytosanitair certificaat (art. 94, lid 1).
- Als controle op de plaats van bestemming is toegestaan, kan de vervanging daar gebeuren in plaats van op de plaats van binnenkomst (art. 94, lid 1). Een lidstaat kan het certificaat ook op de plaats van binnenkomst vervangen door een gewaarmerkte kopie, of door de gegevens ervan in het elektronische systeem van de EU, die de planten vergezellen tot de plaats waar het paspoort wordt afgegeven (art. 94, lid 2).
- De erkende marktdeelnemer die verantwoordelijk is voor de planten geeft het paspoort af, ook op een andere locatie dan zijn eigen bedrijfsruimten als de bevoegde autoriteit dat toestaat (art. 84, lid 3). Element D vermeldt dan het land van oorsprong buiten de EU (bijlage VII).
- De bevoegde autoriteit bewaart het fytosanitair certificaat ten minste drie jaar (art. 94, lid 3).
- In Italië voeren de regionale fytosanitaire diensten de controles uit op planten die van buiten de EU binnenkomen (D.Lgs. 19/2021, art. 6, lid 3, onder m).
En het Verenigd Koninkrijk?
Groot-Brittannië en Noord-Ierland volgen verschillende regels. Dit zijn de regels zoals gov.uk ze op 14 oktober 2026 publiceerde, en zoals het Noord-Ierse ministerie van landbouw (DAERA) ze publiceert; controleer beide opnieuw voordat je verzendt.
- Groot-Brittannië (Engeland, Schotland en Wales) erkent het EU-plantenpaspoort niet als officieel etiket, behalve op gekwalificeerde goederen die uit Noord-Ierland komen.
- Planten die vanuit de EU daarheen gaan, worden ingedeeld in risicocategorieën. Goederen met een hoog risico, middelhoog risico A en middelhoog risico B hebben een fytosanitair certificaat nodig van de plantgezondheidsautoriteit van het land van vertrek: voor een kweker in Italië de regionale fytosanitaire dienst. Voor goederen met een hoog risico en middelhoog risico A moet de importeur in Groot-Brittannië ze ook vooraf melden in IPAFFS. Goederen met een laag risico hebben geen van beide nodig. Groenten en fruit met een middelhoog risico worden voorlopig behandeld als laag risico.
- Binnen Groot-Brittannië reizen planten met een Brits plantenpaspoort: bovenaan "UK Plant Passport", delen A tot en met E, en geen EU-vlag. Tot 31 januari 2028 kan een koper in Groot-Brittannië die gemachtigd is om ze af te geven, zijn leverancier in de EU zijn eigen Britse plantenpaspoorten geven om vóór verzending aan te brengen, voor planten die bestemd zijn voor rechtstreekse verkoop aan eindgebruikers en met een fytosanitair certificaat reizen. De paspoorten hebben de status van concept totdat de planten bij aankomst het onderzoek van de koper zelf hebben doorstaan.
- In Noord-Ierland wordt het EU-plantenpaspoort gebruikt voor verkeer binnen Noord-Ierland en naar de EU of Groot-Brittannië, dus planten uit de EU komen aan met een EU-plantenpaspoort. Noord-Ierland is een beschermd gebied voor sommige plaagorganismen, en daar gelden de regels voor het paspoort voor beschermde gebieden.
- Voor opplant bestemde planten van Castanea, Fraxinus, Olea, Pinus, Platanus, Prunus, Quercus en Ulmus die rechtstreeks vanuit de EU in Noord-Ierland aankomen, moeten vóór of uiterlijk vier dagen na aankomst worden gemeld bij DAERA.
De officiële pagina's, in het Engels:
- Import plants and plant products from the EU to Great Britain (gov.uk)
- Issue plant passports to move regulated plant material in Great Britain (gov.uk)
- Import and export of plants (DAERA, Noord-Ierland)
Plantenpaspoorten afgeven met FloraPass
FloraPass geeft plantenpaspoorten af, het etiket voor het verkeer van planten binnen de EU, en houdt de administratie eromheen bij. Het geeft geen fytosanitaire certificaten af en vraagt ze ook niet voor je aan: neem voor een uitvoer, of een zending naar Groot-Brittannië, contact op met je fytosanitaire dienst.