Heb ik een plantenpaspoort nodig? Wanneer de EU het verplicht stelt

Je hebt een plantenpaspoort nodig om voor opplant bestemde planten binnen de EU te vervoeren: van je bedrijf naar een ander bedrijf, of naar iedereen die ze op afstand bij je koopt, bijvoorbeeld online. Ook een paar andere planten en plantaardige producten, zoals sommig hout, hebben er een nodig. Je hebt er geen nodig om planten ter plaatse te verkopen, rechtstreeks aan iemand die ze voor persoonlijk gebruik koopt en niet voor zijn bedrijf, tenzij ze een paspoort voor een beschermd gebied nodig hebben. Deze gids zet uiteen welke planten een paspoort nodig hebben, wanneer het niet nodig is en wie het mag afgeven.

De gids legt Verordening (EU) 2016/2031 in gewone woorden uit en is geen juridisch advies: neem voor een concreet geval contact op met je fytosanitaire dienst. Verordening (EU) 2016/2031, geconsolideerde tekst van 6 juli 2026, op EUR-Lex

Waarvoor dient een plantenpaspoort?

• Een plantenpaspoort is een officieel etiket voor het verkeer van planten, plantaardige producten en andere materialen binnen de Unie en, waar van toepassing, naar en binnen beschermde gebieden (Verordening (EU) 2016/2031, art. 78).
• Het bevestigt dat wat het vergezelt aan de plantgezondheidsvoorschriften van de EU voor dat verkeer voldoet: onder meer dat het vrij is van EU-quarantaineorganismen (art. 78 en 85).
• Binnen de Unie betekent elk verkeer binnen de EU, ook binnen één land: planten van een kwekerij in Boskoop naar een tuincentrum in Utrecht hebben er net zo goed een nodig als planten die naar Duitsland gaan (art. 79, lid 1).

Planten de EU in brengen, of de EU uit sturen: Plantenpaspoort of fytosanitair certificaat? Welke je nodig hebt

Welke planten hebben een plantenpaspoort nodig?

De planten in bijlage XIII van Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072 (art. 79, lid 1). Per categorie:

• Alle voor opplant bestemde planten, behalve zaden: planten die bedoeld zijn om geplant te blijven, te worden uitgeplant of opnieuw te worden geplant (art. 2, punt 4). Daaronder vallen boomkwekerijgewassen, potplanten, jonge planten, en bollen, knollen, stekken en enten die bestemd zijn om te worden geplant.
• Planten van Citrus en verwante geslachten (Fortunella, Poncirus, Choisya, Casimiroa, Clausena, Murraya, Vepris, Zanthoxylum) en van Vitis, behalve vruchten en zaden, ook als ze niet voor opplant bestemd zijn: afgesneden takken en blad inbegrepen (punt 2).
• Vruchten van Citrus, Fortunella en Poncirus met bladeren en steeltjes (punt 3).
• Wortelstokken van kurkuma en gember (Curcuma longa, Zingiber officinale) die niet voor opplant bestemd zijn, uit de besmette zone van een gebied dat voor de bacterie Ralstonia pseudosolanacearum is afgebakend (punt 2.1, met bijlage VIII, punt 11.2).
• Hout van sommige bomen, in sommige vormen: walnoot, plataan en vleugelnoot (Juglans, Platanus, Pterocarya); es (Fraxinus) en Chionanthus virginicus van minder dan 100 km van een gebied waar de aanwezigheid van de essenprachtkever (Agrilus planipennis) officieel is bevestigd; en hout van diverse andere geslachten uit gebieden die voor bepaalde plaagorganismen zijn afgebakend (punten 4 tot en met 4.5).
• Zaden van sommige soorten, als ze worden verhandeld onder de EU-richtlijnen voor zaaizaad en teeltmateriaal: onder meer tomaat, paprika, bonen, erwt, ui, prei, rijst, zonnebloem, koolzaad, soja, vlas, luzerne en sommige Prunus-soorten (punten 5, 6 en 8 tot en met 12). Echte zaden van aardappel (Solanum tuberosum) hebben er altijd een nodig (punt 7).

Voor beschermde gebieden noemt bijlage XIV nog andere planten, plantaardige producten en materialen, waaronder enkele zaden, die een PZ-paspoort nodig hebben om die gebieden in te gaan of erbinnen te worden vervoerd (art. 80).

De volledige lijst, in bijlage XIII: Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072, geconsolideerde tekst van 15 oktober 2026, op EUR-Lex

Wat niet op de lijst staat, heeft geen paspoort nodig voor verkeer binnen de EU. In de praktijk zijn dat de meeste zaden, snijbloemen, snijgroen, groenten en fruit, behalve wat hierboven is genoemd en tenzij ze naar een beschermd gebied gaan.

Wanneer heb je er geen nodig?

• Als je rechtstreeks aan een eindgebruiker levert. Er is geen plantenpaspoort vereist voor planten die rechtstreeks aan een eindgebruiker worden geleverd, waaronder hobbytuinders (art. 81, lid 1). Een eindgebruiker is iemand die planten voor persoonlijk gebruik koopt, buiten zijn handel, bedrijf of beroep (art. 2, punt 12).
• Die uitzondering geldt alleen voor die laatste stap. Een tuincentrum, een bloemist of een andere kwekerij die planten koopt om door te verkopen, is geen eindgebruiker, dus planten die bij hen aankomen hebben nog steeds een paspoort nodig.
• Verkoop op afstand valt er niet onder: planten die een eindgebruiker via verkoop op afstand ontvangt, bijvoorbeeld online of per post, hebben een paspoort nodig (art. 81, lid 1, onder a).
• Planten die een PZ-paspoort voor een beschermd gebied nodig hebben evenmin: die hebben het ook nodig als ze naar een hobbytuinder gaan (art. 81, lid 1, onder b).
• Als je planten binnen je eigen bedrijfsruimten vervoert, of tussen bedrijfsruimten van dezelfde geregistreerde marktdeelnemer die dicht bij elkaar liggen (art. 82). Elk EU-land mag die dichte nabijheid nader omschrijven, en bepalen of voor dat verkeer een ander document het paspoort vervangt. In Italië gaat het om locaties van hetzelfde bedrijf in dezelfde provincie (D.Lgs. 19/2021, art. 37, lid 8). Tussen twee EU-landen moeten de autoriteiten van beide landen de uitzondering goedkeuren (art. 82).
• Planten die met een officiële toestemming worden vervoerd voor officiële tests, wetenschappelijke of onderwijskundige doeleinden, proefnemingen, selectiewerkzaamheden of veredeling, reizen in plaats daarvan met die toestemming (art. 48 en 79, lid 5).
• Zaden die worden vervoerd onder een van de vrijstellingen van de EU-regels voor het verhandelen van zaaizaad, zoals zaden die worden geleverd aan officiële keurings- en inspectie-instanties of aan een dienstverlener voor verwerking en verpakking, tenzij er bijzondere fytosanitaire voorschriften voor gelden (Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072, art. 13, lid 2).

Wie geeft het paspoort af?

• Erkende marktdeelnemers, onder toezicht van de bevoegde autoriteiten, en alleen voor de planten waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Ook de bevoegde autoriteit kan een paspoort afgeven (art. 84, lid 1 en 2).
• Een erkende marktdeelnemer is een geregistreerde professionele marktdeelnemer die door de bevoegde autoriteit gemachtigd is om plantenpaspoorten af te geven (art. 2, punt 11, en art. 89).
• In Italië moet het bedrijf in het RUOP staan, en verleent de regionale fytosanitaire dienst van de locatie of het productieveld de machtiging, na controle van de eisen van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/827 (D.Lgs. 19/2021, art. 37, lid 1 en 2).
• Paspoorten worden alleen afgegeven in de bedrijfsruimten, collectieve opslagplaatsen en verzendingscentra die de marktdeelnemer heeft opgegeven of, voor ingevoerde planten, op een andere locatie als de bevoegde autoriteit dat toestaat (art. 84, lid 3).

Registratie in het RUOP en de machtiging: De RUOP-code: het Italiaanse register van professionele marktdeelnemers

Heb je dus een plantenpaspoort nodig?

Ja, in de regel, als:

• je voor opplant bestemde planten, of iets anders uit bijlage XIII, naar een ander bedrijf vervoert, in je eigen land of in een ander EU-land;
• je ze op afstand verkoopt, bijvoorbeeld online of per post, ook aan hobbytuinders;
• ze een beschermd gebied in gaan of erbinnen worden vervoerd en daar een PZ-paspoort nodig hebben, wie de koper ook is;
• je ze vervoert tussen eigen locaties die niet dicht bij elkaar liggen: in Italië, locaties in verschillende provincies.

Nee, als:

• je ze ter plaatse verkoopt, rechtstreeks aan mensen die ze voor persoonlijk gebruik kopen en niet voor hun bedrijf, en er geen PZ-paspoort nodig is;
• ze niet in bijlage XIII staan, en ook niet in bijlage XIV voor het beschermde gebied waar ze naartoe gaan;
• je ze alleen binnen je eigen bedrijfsruimten vervoert, of tussen eigen locaties die dicht bij elkaar liggen: in Italië, binnen dezelfde provincie.

Wat er op een paspoort moet staan: Het label lezen, deel voor deel

Planten die naar een beschermd gebied gaan: Beschermde gebieden en het PZ-plantenpaspoort

De boetes in Italië: Boetes voor het plantenpaspoort in Italië (D.Lgs. 19/2021)

Plantenpaspoorten afgeven met FloraPass

Hebben je planten een paspoort nodig? FloraPass drukt het af met je registratienummer in element B, ook de PZ-versie, als PDF of op thermische labelprinters, en houdt de administratie eromheen bij.

Plantenpaspoorten in FloraPass

Alle gidsen